Windows-ын хэлийг хэрхэн солих вэ?
Сүүлийн үед манайхан гаднаас компьютер их авах болсон. Дан ганц АНУ-аас биш Герман, Орос, Япон, Хятад гэх мэт газраас үйлдвэрийн оргинал компьютер нилээн орж ирэх болсон. АНУ-аас ирсэн компьютерууд англи хэл дээр байдаг болохоор бидэнд ямар нэг асуудал гардаггүй. Харин Герман, Япон зэрэг улсаас ирсэн компьютерууд тухайн улсынхаа хэл дээр Үйлдлийн системтэй ирдэг билээ.Үүнээс гарах хялбархан арга нь Шинээр үйлдлийн систем ангил хэл дээр нь суулгах.
Гэхдээ миний хувьд хэрвээ оригинал үйлдлийн системтэй бол шинээр суулгалгүй байхыг илүүд үздэг. Харамсалтай нь гаднаас ирсэн зөөврийн болон ширээний компьютерууд ихэвчилэн Windows Home Premium байдаг болохоор шууд Хэрэглэгчийн интерфэйсийн хэлийг оруулах боломжгүй байдаг. Зөвхөн Business болон Ultimate хувилбарууд л шууд хэлний багц нэмэх бололцоотой байдаг билээ. Харин бидэнд оригинал үйлдлийн системээ хэвээр нь хадгалж зөвхөн дэлгэцийн хэлийг солих л шаарлага үлдэж байна. Саяхан надад ийм асуудал тулгараад интернэтээр хэсч явтал тун гоё хэрэглэлтэй таарлаа. Энэхүү хэрэглэлийг Vistalizator гэдэг бөгөөд та энэ хэрэглэлийн тусламжтайгаар Vista noSP - SP2, 32/64 bit хүртэл, Win7 RTM 32/64 үйлдлийн системийн хэлүүдийг сольж болох юм байна. Хэрэглэхэд тун энгийн. Та эхлээд тухайн хэрэглүүрийг http://www.froggie.sk/download.html энэхүү сайтнаас татаж авах хэрэгтэй бөгөөд дараа нь өөрт тохирох хэлний багцыг доод талаас нь сонгоод мөн адил татаж вах хэрэгтэй. Ингээд татаж авсан хэрэглүүрээ ажиллуулаад дараа нь тэндээсээ хэлний багцаа зааж өгөөд ажиллуулахад л хангалттай. Түүнээс гадна уг хэрэглүүр дотор байгаа Тусламжийн хэсгээс Windows Update -н шинэчилэлийг татаж аваад тухайн хэлэндээ тааруулан Windows Update ээ шинэчилэх хэрэгтэй. Үгүй бол та сонгосон шинэ хэл дээрээ Windows Update хийж чадахгүй болно. Би хувьдаа энэ хэрэглүүрээр Япон Windows 7 Home Premium 64 bit OS тэй компьютерийг 100% англи хэлтэй болгож өөрчиллөө.
Windows-ийн shortcut буюу товчилборууд
Shortcut буюу товчилбор нь программ хангамж дахь бидний үйлдлийг хялбарчилж, хурдан болгож өгдөг. Shortcut товчнууд нь ихэвчлэн Alt, command key, Ctrl+ Shift, эсвэл Shift дан үсгүүдийн нийлбэрээр хийгддэг. Түүнчлэн "ALT+S" нь ALT товчийг дарж байх явцад S дарснаар shortcut-ыг гүйцэтгэнэ гэсэн утгыг илэрхийлж байдаг. Shortcut-уудыг хэрэглээд ирэхээр та хэд хэдэн үйлдлийн shortcut нь адилхан байхыг анзаарах болно.
Үндсэн shortcut товчнууд:
Доор ихэнх программ хангамж болон компьютерт хэрэглэгддэг shortcut товчнуудыг жагсаан бичлээ. Бид танд эдгээр товчнуудыг цээжлэх буюу байнга хэрэглэж заншихыг зөвлөж байна. Энэ нь мэдээж компьютер дахь таны хөдөлмөрийн бүтээмжийг дээшлүүлнэ.
Alt + F Хэрэглэж байгаа программын File цэс
Alt + E Хэрэглэж байгаа программын Edit цэс
F1 Windows программын туслах хэсэг
Ctrl + A Бүх текстийг сонгох
Ctrl + X Сонгосон хэсэг дахь Cut
Shift + Del Сонгосон хэсэг дахь Cut
Ctrl + C Сонгосон хэсэг дахь хуулалт
Ctrl + Ins Сонгосон хэсэг дахь хуулалт
Ctrl + V Paste хийх
Shift + Ins Paste хийх
Home Тухайн хэсгийн эхлэл хэсэгт очих
Ctrl + Home Документийн эхлэлд очих.
End Тухайн хэсгийн төгсгөл хэсэгт очих
Ctrl + End Документийн төгсгөлд очих
Shift + Home Тухай байрлалын эхлэл хэсгийг тодруулах
Shift + End Тухай байрлалын төгсгөл хэсгийг тодруулах
Ctrl + Left arrow Нэг үгийг зүүн хэсэгт шилжүүлэх.
Ctrl + Right arrow Нэг үгийг баруун хэсэгт
Internet Explorer дэх shortcut товчууд:
Alt + Left Arrow Хуудсыг буцаах
Backspace Хуудсыг буцаах
Alt + Right Arrow Хуудсыг явуулах
F5 Хуудас, хэсгийг сэргээх
F11 Хэрэглэгдэж байгаа вебсайтыг бүхлээр харах, эргээд энэ хэлбэрээс гарах
Esc Хуудсыг зогсоох, түр хүлээлтээс гарах
Ctrl + (- or +) Фондын хэмжээг ихэсгэх багасгах "-" дарах нь багасгах, "+" нь ихэсгэх
Ctrl + Enter Веб хаягийг хурдан гүйцээх. Жишээ нь, computerhope гэж bar дээрээ бичээд CTRL + ENTER дарахад www.computerhope.com вэб рүү орно.
Ctrl + D Нээлттэй байгаа веб хуудсыг Favorite–д нэмэх
Ctrl + I Боломжтой bookmarks-ыг харуулах.
Ctrl + N Шинэ window browser нээх
Ctrl + P Тухайн вебийг хэвлэн гаргах
Ctrl + T Шинэ tab нээх
Ctrl + F4 Тухайн сонгосон tab-ыг хаах
Ctrl + Tab Tab хооронд орох
Spacebar Веб хуудсыг доош нь зөөх
Shift + Spacebar Хуудсыг дээш нь зөөх
Alt + Down arrow Текст хайрцган дахь бүх эхний текстүүдийг харуулах
Эх сурвалж: http://ebold.miniih.com/index.php//home/post/14
Компъютерын сvлжээ гэж юу вэ?
Компъютеруудыг хооронд нь холбосны vр ашиг:
компъютеруудын дунд принтер хувааж хэрэглэх
нэг интернэт холболтын эрхийг хувааж хэрэглэх
хоорондоо файль, мэдээлэлийг хялбарханаар солилцох
хоорондоо тоглоом тоглох
хоорондоо алслагдсан компъютеруудыг холбосон бол хэрэглэгчид сvлжээгээ ашиглан хоорондоо чатлах, видео хурал хийх гэх мэтээр харилцааны хэрэгсэл болгон ашиглаж болно.
Эндээс харахад компъютеруудыг єєр хооронд нь холбож сvлжээ vvсгэхийн гол зорилго нь хэрэглэгчидэд тоног тєхєєрємж, программ хангамж, мэдээлэлийн эх vvсвэрийг дундаа хувааж ашиглах, хоорондоо холбоо харилцаа тогтоох єргєн боломжыг олгох явдал ажээ.
Компъютерын сvлжээний тvvх нь мэдээж, компъютер vvсэж хєгжиж эхэлсэн 1950-60-аад оны vеээс эхлэнэ - Та эндээс Интернэтийн тvvхтэй танилцана уу . 1950 -аад онд цоолсон карднуудыг ашиглан мэдээлэл боловсруулдаг "эртний" компъютерууд ашиглагдаж эхэлсэн. Гэхдээ энэ vед дэлхий дээрхи нийт компъютерын тоо нь хэдхэн арваар тоологдох тун цєєхєн байжээ. Иймд эдгээрийг хооронд нь холбох "гайхамшигт" санаа хэний ч толгойд ордоггvй байсан биз. 1960 -аад онд компъютеруудыг mainframe гэж нэрлэгдэх гол толгой компъютерт холбож сvлжээ vvсгэх технологи гарч ирсэн. 1970 -аад онд компъютерын хэмжээ нь эрс жижгэрч, мєн томхон байгууллага, пvvс корпораци, их дээд сургуулиуд єєрсдийн майнфрэйм (толгой) компъютер дээрээ database (єгєгдлийн сан) vvсгэж, уг сvлжээнд байгаа бусад (client) компъютерууд нь энэ database-д хандаж мэдээлэл авч болдог шинэ технологи дэлгэрсэн. Тэгвэл 1980 -аад онд микрокомпъютер буюу хувь хvн жижиг бизнесvvдэд зориулагдсан авсаархан бєгєєд хямдхан компъютерууд гарч ирж, эхэндээ сvлжээнд холбогдолгvй ашиглагддаг байснаа удалгvй хооронд нь юмуу майнфрэймд холбож сvлжээ vvсгэж эхэлсэн. Микрокомпъютерууд дэлхий даяар маш их хурдацтай тархсан тул, 1990 -ээд онд эдгээрийг тvшиглэсэн client - server бvтэцтэй сvлжээ ихэд дэлгэрсэн ажээ.
Сvлжээний архитектур, бvтэц : Компъютерын сvлжээ нь шаардлагатай программ хангамжаас гадна, дараах гурван vндсэн хэсгээс бvрд э нэ: server (хэрэгцээтэй мэдээллийг хадгалж буй компъютер) , client (хэрэглэгч буюу сервер дээрхи мэдээлэлд хандаж буй компъютер) , circuit (хэлхээ, мэдээлэл дамжуулах шугам) . Энэ сервер клиент хоёрынхоо алинд нь их мэдээлэл хадгалуулах, сvлжээний vйл ажиллагаанд аль нь их vvрэгтэй байх вэ гэдгийг сvлжээний архитектур (бvтэц) тодорхойлж єгнє. Гурван vндсэн архитектур байдаг. Host-based буюу тєвлєрсєн майнфрэйм бvхий сvлжээнд энэ толгой компъютер нь ганцаараа хамаг ажлыг хийдэг, Client-based сvлжээнд клиент буюу хэрэглэгчийн компъютер нь голлох vvрэгтэй байдаг бол, Client-server сvлжээнд клиент, сервер аль аль нь ажлаа хувааж хийнэ. Дээр дурьдсан ёсоор єнєєдрийн байдлаар Client-server бvтэцтэй сvлжээ нь илvv их єргєнєєр хэрэглэгдэж байна. Харин ерєєсєє сервергvй, дан клиент компъютеруудыг хооронд нь холбож vvсгэсэн сvлжээг peer-to-peer сvлжээ гэж нэрлэдэг. Жижиг бизнес, гэр ахуйн хэмжээнд хэрэглэгдэж буй ихэнх сvлжээ peer-to-peer бvтэцтэй байна
Шинэ технологи
Дөнгөж саяхан Ipod худалдаанд гарч хүмүүс Iphone-g мөрөөдөж байсан цаг саяхан. техник технологи хурдацтай хөгжиж мөрөөдөж байсан iPad худалдаанд 4 сарын 1нд гарах юм байна.
Үнийн хувьд батгаамжаасаа шалтгаалж өөр өөр байх юм байна. хамгийн бага нь 499 USD-с эхлэх юм байна
ПРОГРАМ ХАНГАМЖИЙН КОМПАНИУД, ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГИЙН ЗӨВЛӨХҮҮДЭД ЗОРИУЛСАН ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГЫН СУРГАЛТ
Бизнесийн зөвлөх үйлчилгээ (БЗҮ) хөтөлбөр нь Европын Сэргээн Босголт Хөгжлийн Банк (ЕСБХБ)-ны үйл ажиллагаа явуулж буй улсуудад бичил, жижиг болон дунд бизнес эрхлэгчдийн бизнесийн үйл ажиллагааг шинэтгэх, дэмжих, сайжруулах, бизнесийн зөвлөх үйлчилгээний тогтвортой дэд бүтцийг бий болгох замаар эдийн засгийн шилжилтийг хурдасгах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна.
БЗҮ хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа нь системчлэгдсэн байдлаар хэрэгжин, бичил, жижиг болон дунд бизнес эрхлэгчдийн хувьд зөвлөх үйлчилгээний хэрэгцээг дэмжиж, өндөр мэдлэг чадвар бүхий үндэсний зөвлөхүүдээс өндөр чанартай бизнесийн зөвлөх үйлчилгээ авахад нь туслалцаа үзүүлдэг. БЗҮ хөтөлбөр нь эрэлт, нийлүүлэлтийн аль алин дээр нь төвлөрөн үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд нэг талаас бичил, жижиг болон дунд бизнес эрхлэгчдэд зөвлөх үйлчилгээнд хамрагдсанаар үүсэх давуу талыг ойлгуулах, нөгөө талаас үндэсний зөвлөх үйлчилгээний нийлүүлэлт, чанарыг сайжруулахад шууд нөлөөлдөг.
Монгол улсын хувьд БЗҮ хөтөлбөрөөс бичил, жижиг болон дунд бизнес эрхлэгчдэд бизнесээ үр дүнтэйгээр хөгжүүлэхэд туслах гол шаардлагын нэг нь дээд тушаалын удирдлагын менежментийн чадварыг сайжруулах, тэдний хүний нөөцийн асуудлууд болон шийдлийг сайтар ойлгосноор үр дүн бүхий хүний нөөцийн стратегийг хэрэгжүүлэх явдал хэмээн үздэг билээ. Энэхүү шаардлагыг хангах зорилгоор БЗҮ хөтөлбөр “Мэдээллийн технологийн компаниудын байгууллагын хөгжил, хүний нөөцийн удирдлага” сэдэвт сургалтыг зохион байгуулах гэж байна. Энэхүү хүний нөөцийн удирдлагын сургалт нь 1 дүгээр сарын 28-аас эхлэн 2 сарын 6 өдөр хүртэл 4 өдөр үргэлжлэх бөгөөд програм хангамжийн компаниудын удирдлага, хүний нөөцийн зөвлөхүүдэд зориулагдсан болно.
Сургалтын гол зорилго нь програм хангамжийн компанийн захирлуудад энэхүү салбарын онцлогыг тусгасан хүний нөөцийн удирдлагын талаарх мэдлэг, ойлголт бий болгох явдал билээ. Энэ чиглэлийн үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд нь ихэнхдээ өөрийн гэсэн хүний нөөцийн менежергүй, эсвэл хүний нөөцийн зөвлөх үйлчилгээ авах санхүүгийн боломжгүй байх нь элбэг. Ихэнх тохиолдолд компанийн захирлууд л хүний нөөцтэй холбоотой асуудалд шууд хутгалдан ордог хэдий ч тэдэнд хүний нөөцийн удирдлагын талаарх бага хэмжээний мэдлэг, тэр ч байтугай огт мэдлэггүй байдаг ажээ.
Дээр дурдагдсан асуудлыг шийдэх зорилгоор програм хангамжийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг компаниудын зүгээс БЗҮ-д хандан тэдний удирдах түвшний менежерүүдийн удирдлагын ур чадварыг дээшлүүлэх ялангуяа хүний нөөцийг удирдах, оновчтой арга барилыг эзэмших талаар хүсэлтийг гаргасан билээ. Мэдээллийн техологийн салбарын гадаад болон дотоод өрсөлдөөн өсөн нэмэгдэх тусам програм хангамжийн компаниудын удирдлагын зүгээс байгууллагынхаа хүний нөөцийг үр дүнтэйгээр удирдсанаар амжилтад хүрнэ гэдгийг улам бүр ойлгох болжээ. Програм хангамжийн компаниудад үр дүнтэй удирдлага, хүний нөөцийн удирдлагын стратегийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор БЗҮ хөтөлбөр Канадын менежментийн зөвлөх Алекс Хорбасцийг урин ирүүлээд байна. Алекс Хорбасц нь байгууллагын дээд түвшиний удирдлагад зөвлөгөө өгөх чиглэлээр олон улсын түвшинд ажилласан 30 илүү жилийн туршлагатай бөгөөд байгууллагын хөгжил, стратеги төлөвлөлт, үйл ажиллагааны удирдлага болон хүний нөөцийн удирдлагын чиглэлээр Монгол улсын томоохон аж ахуйн нэгжүүдэд сургалт, зөвлөгөө өгч байсан туршлагатай мэргэжилтэн юм.
Энэхүү сургалтын үр дүнд мэдээллийн технологийн компаниудын удирдлага, хүний нөөцийн систем мэдэгдэхүйц сайжирч, улмаар Монгол улсын Мэдээллийн Технологийн салбарын эрчтэй хөгжилд эерэг үр дүнг авчирна гэдэгт БЗҮ хөтөлбөрийн зүгээс итгэлтэй байна.
Төсөл бичихэд юуг анхаарах вэ
Төсөл буюу бизнес төлөвлөгөө гэдэг нь хувь хүн, байгууллага, аж ахуйн нэгжийн бизнесийн үйл ажиллагаа явуулахдаа мөрдөх шаардлагатай зүйлсийн жагсаалт гэж ойлгож болно. Түүнээс гадна өнөөгийн бизнес явуулах зах зээлийн тогтолцоо, зах зээлээ өргөтгөх арга зам, зарцуулагдах хөрөнгийн хэмжээ, маркетингийн төлөвлөгөө зэргийг оновчтойгоор тоочин тайлбарласан төлөвлөгөө юм. Тиймээс төсөл бичигч та өөрийн бизнесийн санаагаа сайтар бодож олох нь чухал. Төсөл бичиж эхлэхээсээ өмнө доорхи асуултыг та өөрөөсөө байнга асуух хэрэгтэй.
• Бизнес санаагаа хэрэгжүүлэхийн тулд энэ талын дадлага, туршлага танд бий эсэх
• Зах зээлийн талаархи мэдээлэл байгаа эсэх
• Найз нөхөд, ойр дотны ах дүү нараас чинь мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх хүн байгаа эсэх
• Зах зээлийн эрэлт хэрэгцээ, шаардлага байгаа эсэх
• Хэрэглэгч нь чухам хэн байх эсэх
• Хэдий хэмжээний хөрөнгө шаардагдах вэ?
• Танд энэ хөрөнгийг гаргах боломж байгаа эсэх
• Зээл авах боломж байгаа эсэх
Энэ бүхний эцэст та өөрийгөө бэлэн гэж үзвэл төслөө бичиж эхлэнэ. Хамгийн түрүүнд та зорилгоо тодорхойлно. Үүнийхээ дараа зорилтоо тодорхой болгож хэрэгжүүлэх арга замуудаа сайтар бодож төсөлдөө тусгаж өгнө.
Төслөө хэрэгжүүлж эхлэх болон дуусах хугацаагаа ч мөн мартаж болохгүй. Үүнээс гадна санхуугийн нөөц боломжоо сайтар судлан бараа бүтээгдэхүүнээ зах зээлдээ хэр борлогдохыг судлана. Барааны борлогдох боломж, гарах ашгаа тооц. Таны бараа бүтээгдэхүүн зах зээлд хэр эрэлттэй байна вэ? хэрэглэгчид нь аль түвшний ямар хүмүүс байх вэ? Зах зээлд энэ хэвээр нь явуулах шаардлага байна уу?, хэрэглэгчид хэр сонирхолтой байгааг нарийн судал.
Өөрийн гэсэн нарийн судалгаа таны дотны туслагч чинь байна гэдгийг хэзээ ч бүү март. Мөн энэ салбарт хүчтэй өрсөлдөгч чинь хэн байна, түүний давуу болон сул талыг тодорхойлох нь ч илүүдэхгүй. Таныг дэмжиж ажиллах хүмүүс чинь найз нөхөд, ах дүү чинь байхаас гадна төрийн болон төрийн бус байгууллагууд ч байгааг анзаарч аль болох хамтран ажиллаж болох байгууллагуудын нэрсийн жагсаалтыг гарга.
Үүнээс гадна маркетингийн төлөвлөгөө ч бас гаргана. Үүнд бүтээгдэхүүн борлуулах тосны хэмжээ, борлуулалтын нийт орлогыг cap, өдрөөр нь төлөвлөж гаргана. Энэ нь дотроо бүтээгдэхүүний төлөвлөлт гэж бас бий. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэвэл бүтээгдэхүүний өнгө үзэмж, амт үнэр, савлагаа, нэр төрөл, тоо хэмжээ, бусдаас ялгарах онцлог узүүлэлт зэргийг бүтээгдэхүүн тус бүрээр нь гаргана гэсэн үг юм. Эдгээр бүтээгдэхүүнийг худалдан авах хүний тоо хэд байхыг болж өгвөл судлан гаргах хэрэгтэй. Үүний дараа борлуулалтын үнийн төлөвлөгөө гаргана.
Энэ төлөвлөгөөнд юу орох вэ гэвэл өрсөлдөгчийн ба өөрийн үнэ, хэрэглэгчийн санал боломж, зах зээлийн ханш, үнийн урамшуулал, бөөний үнэ, үнийн хөнгөлөлт үзүүлэх эсэхийг тодорхой тусгана. Үүнийгээ бүтээгдэхүүн болгон дээр тусгана гэдгийг хэрхэвч мартаж болохгүй. Үүнийхээ дараа тухайн бүтээгдэхүүнээ борлуулах сувгаа эрж олсон байх шаардлагатай. Бараа бүтээгдэхүүнээ сүлжээний борлуулагчаар түгээх үү, шууд болон шууд бусаар хуваарилж борлуулах уу? гэдгээ сайтар бодно. Энэ аргуудаар бараа бүтээгдэхүүнээ борлуулхад хэрэглэгчдийн тоо хэдээр нэмэгдэх боломжтой вэ? гэдгээ тооцвол нэн сайн. Түүнээс гадна ажиллах хүчнийхээ тооцоог нарийн гаргаж бичнэ. Хэн ямар ажлыг хэдэн цагийн хооронд хийх вэ?, цагийн хөлсийг хэрхэн тооцож олгох вэ, ажлын үнэлгээ хүн тус бүрээр бүтээгдэхүүн нийлүүлэлт бүрээр өөр өөр байх уу гэдгийг бас бодолцох хэрэгтэй.
Гэхдээ цалин хөлсний доод хэмжээг харгалзан тогтооно гэдгийг мартаж болохгүй. Үүндээ тухайн ажилтнаа хохироохгүйн үүднээс төлбөл зохих даатгал, татвар зэргийг төлнө гэдгээ бас тооц. Үүнээс гадна тээврийн зардал, зар сурталчилгааны зардал, түрээсийн зардал, холбооны зардал зэрэг урсгал зардлуудыг ч бас гаргана. Ингэж та гарааны хөрөнгийн тооцоог хийж бэлэн болгох нь ээ. Үүнийхээ дараа та аливаа төлөвлөөгүй зардал гарч ирнэ гэж санаа зовох зүйлгүйгээр бизнестээ амжилт олох боломж нээгдэнэ. Эцэст нь хэлэхэд ямар ч бизнест эрсдэл гэж байдаг бөгөөд үүнийг даван туулахын тулд зориг, тэвчээр, хатуужил зайлшгүй хэрэгтэй.
Бизнес төсөл хэрхэн бичих вэ
Бизнес төсөл Аливаа бизнесийн үйл ажилагааг явуулж эхлэхийн өмнө заавал зохиож боловсруулах ёстой баримт бичиг юм. Бизнес төлөвлөгөө нь: 1. Тухайн пүүс компанийн ирээдүйн хөгжлийн программ 2. Компанийн удирдлагын дагаж мөрдөх удирдамж 3. Компанийг гадны хүн болон байгууллагуудад ойлгуулах, танилцуулах хэрэгсэл 4. Санхүү зээлийн харицаанд орх баримт бичиг 1. Тухайн пүүс компанийн ирээдүйн хөгжлийн программ юм. Энэ нь тухайн бизнеийг эрхлэгчдийн өмнө нь тавигдаж байгаа үйл ажиллагааны хойшлуулашгүй зорилтуудыг тодруулахад чиглэнэ. Мөн тэдгээр зорилтуудыг хэрэгжүүлэх хугацаа, арга хэлбэрүүдийг бодитойгоор тодорхойлох боломж олгоно. Зарим бүлгүүд нь нарийн тодорхой дэлгэрэнгүй бус схем байдлаар боловсруулагдаж байдаг. 2. Компанийн удирдлагын дагаж мөрдөх удирдамж Ийм зорилгоор хийж буй төлөвлөгөө нь хамгийн өргөн хүрээний бүрэн бизнес төлөвлөгөө юм. Уг бизнес төлөвлөгөө нь бизнес эрхлэгчдийн байгууллага компанийн байгаа бололцоо, тулгарч болох аюул, хүчтэй ба сул талыг тодорхойлох нь илүү чухал байдаг. 3. Компанийг гадны хүн болон байгууллагуудад ойлгуулах танилцуулах хэрэгсэл Энэ бусдын компани болон төлөвлөж буй үйл ажиллагаагаа таниулах зорилготой төлөвлөгөө. Өөрөөр хэлбэл бусад түншүүдтэйгээ хамтран ажиллахын тулд хэн нэгэнд зориулан хийдэг төлөвлөгөө юм. Хэн зориулсан бэ гэдгээс хамааран агуулга нь өөр өөр байдаг. Зарим мэдээллийг нуух шаардлага гардаг. 4. Санхүү зээлийн харилцаанд орох баримт бичиг Бизнес төлөвлөгөөний дийлэнх нь санхүү зээлийн харицаанд орох баримт чичиг буюу худалдааны баримтбичгийн хэлбэрт боловсруулагдана. Өөрөөр хэлбэл бизнес төлөвлөгөө нь мөнгө олоход чиглэсэн байна. Гэхдээ судалгаа сайтай, баталгаажсан санхүүгийн үндэслэл сайтай боловсруулагдсан төлөвлөгөөнд л хөрөнгө оруулалт олгогддог. o Бизнес төлөвлөгөө нь 1 ба түүнээс дээш жилээр зохиогддог баримт бичиг юм. Ихэвчлэн 3 жилээр зохиогддог. o Бизнес төлөвлөгөө нь юуг, яаж, хэдийд хийх вэ гэсэн асуултанд хаиулт өгөх баримт бичиг юм. o Мөн санаагаа бодит ажил болгох анхны алхам юм. Төслийн танилцуулга а. Байгууллагын танилцуулга • Хэзээ хаана байгуулагдсан • Албан ёсны бүртгэл аж ахйн хэлыэр • Үйл ажиллагаан хэлбэр • өнөөгийн төлөв байдал / ажилчдийн тоо, жилийн орлого, гол үзүүлэлтүүд б. Бизнесийн зорилго в. Бизнес төсөл төлөвлөгөөний зорилго г. Төслө төлөвлөгөөний үндсэн гол үзүүлэлтүүд Д. Үр ашгийн үзүүлэлт ба нэгдсэн дүгнэлт Зах зээлийн судалгаан шинжилгээ • Зах зээлийн өнөөгийн хэрэгцээ • Зорилтот зах зээл ба үндсэн хэрэглэгчид хэн бэ? • Зах зээлийн сегментчилэл, бүлэглэл • Зах зээлийн багтаамж • Зах зээлд эзлэх хувь хэмжээ • Энэхүү хувь хэмжээг өргөтгөх боломж • Борлуулалтын боломжит хэмжээ Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний бүтэц • Технологийн бүдүүвч • Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа / Нөөц, хүчин чадал, ашиг / • Үйлдвэрлэлийн зардал / материал түүхий эд, ажиллах хүч / Удирдлага зохион байгуулалтын төлөвлөгөө • Чиг үүргийн хуваарь • Байгууллагын зохион байгуулалтын бүтэц • Менежментийн бодлого / ерөнхйи зорилго, хүний нөөцийг шилж сонгох, сургалт хөгжил, урамшуулал / Санхүүгийн төлөвлөгөө 1. Төлөвлөгөө o Орлогын o Зардлын o Мөнгөн гүйлгээний o Тайлангийн прогноз o Санхүүгийн шинжилгээ 2. Хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн бодлого o Хөрөнгө оруулалтын хэмжээ o Үр ашгийн тооцоо Бизнес санаа Бизнес төлөвлөгөө гэж юу вэ? • Санаагаа бодит ажил болгох анхны алхам • Юуг, яаж, хэдийд хийх вэ? Зэрэг асуултанд хариулт өгөх баримт бичиг • Өрсөлдөөнд ялан дийлэх хөтөч Бизнес төлөвлөгөөний ач холбогдол • Төлөвлөх үйл ажиллагаа нь орчныг зөв үнэлэх боломж олгодог. • Тулгарч болзошгүй асуудлыг урьдчилан харах боломж олгодог. • Бизнесийн үйл ажилагааг тодорхой чиг зорилготой болгож өгдөг. • Бусдын нүдэнд суурьтай харагдах бөгөөд итгэл төрүүдэг. • Төлөвлөгөө боловсруулах явцдаа өөрийн мэдлэг чадвараа дээшлүүлэх боломжтой. Бизнес төлөвлөгөөний гүйцэтгэх үүрэг 1. Өөрийн үйл ажиллагаандаа дагаж мөрдөх мөрийн хөтөлбөр 2. Өөрийн байгууллагын үйл ажиллагаа хөгжлийн тандах хэрэгсэл 3. Банк санхүүгийн байгууллагатай харилцаанд орох баримт бичиг 4. Бусдад өөрийн байгууллагаа танилцуулах нэг хэвийн баримт бичиг Бизнес санаа Бизнес оршин тогтнох үндэс нь хүмүүсийн тодорхой нэг хэрэгцээг хангах явдал юм. Амжилтанд хүрэх бизнесийн санааг томъёолохын тулд : o Хэрэгцээг мэдэрч олох буюу тодорхой ач холбогдол бүхий зүйл бүтээх аргаа олох o Тухайн зүйлийн ач холбогдлыг бүрдүүлж байгаа өвөрмөц шинж чанар бүхий талуудын онцгой хольцыг бүрдүүлэх o Эдгээр шинж чанар, талуудын онцгой хольцыг бүрдүүлэх хэрэгтэй.
Project
MS Project
v MS Project программын тухай товчхон
v MS Project программыг ажиллуулах
v MS Project программын цонхны ерөнхий төлөв
v Төслийн удирдлагын талаар
v MS Project юу хийж чадах вэ?
v Үндсэн элементүүд
v Хийх ажлын үе шат, нөөцийг харах
v Үйл ажиллагаа төлөвлөх
v Ажлуудын цаг хугацааг уялдуулах, хугацааны төрөл
v Нөөцийн жагсаалт гаргах
v Төслийн биелэлтийг хянах, удирдах
v MS Project-ын хяналтын үйлдлүүд
MS Project программын тухай товчхон
MS Project нь төслийн менежемент хийх, төлөвлөлтөнд зориулагдсан программ хангамж юм.
Та төслийнхээ ажлыг төлөвлөхөөр суухад юуны өмнө төсөл хэдий хугацаагаар үргэлжлэх, танд ажиллах хүчин хангалттай эсэх, ажиллах хүчнээ цаг хугацаандаа хэрхэн зөв хуваарилан ажиллуулах зэрэг асуудлуудыг зөв шийдвэрлэх шаардлагатай болох ба үүнд тань MS Projeсt программ туслаж, төслийн ажлыг эхлэхээс дуусах хүртэлх хугацаанд ямар үе шаттайгаар, техник тоног төхөөрөмж болон ажиллах хүчиндээ тохируулан төлөвлөх болон төслийн үйл явц, зардлаа удирдан хянах боломж олгоно.
MS Project программыг ажиллуулах
MS Project программыг хэд хэдэн янзаар ачаалж болно. Үүнд:
1. Start цэснээс Programs -> Microsoft -> Microsoft Project гэж сонгоно.
2. Хэрэв Desktop буюу дэлгэцэн дээр MS Project программын дүрс зургийг гаргаж өгсөн байвал дүрс зураг дээр хос товшилт хийнэ.
3. MS Project программын .mpp өргөтгэлтэй файлыг нээх замаар программыг ажиллуулна. Жишээлбэл: Windows explorer программ дээр харагдаж буй файлын жагсаалтаас .mpp өргөтгөлтэй файлыг сонгон идэвхжүүлээд хос товшилт хийхэд MS Project программ ажиллаж тухайн файлыг нээнэ.
MS Project программын цонхны ерөнхий төлөв
MS Project программыг ажиллуулахад дараах онх нээгдэх ба ажиллах MS Office-ийн бусад программтай ажиллах зарчим нь ерөнхийдөө адил байна. /Дэлгэрэнгүй тайлбарыг MS Word хичээлийн MSWord программын цонх хичээлээс үзнэ үү./
+
Ажлын талбарт үйл ажиллагааныхаа төлөвлөгөөг оруулах хүснэгт гарч ирэх ба энд үйл ажиллагаа олон хэр удаан үргэлжлэх, хэдийд эхлэх дуусах хугацаа, ямар нөөц бололцоогоор хийх тухай мэдэээллийг оруулна. Ингэхэд хүснэгтийн баруун талд байгаа Он сар өдөр бүхий босоо хүснэгтэнд үйл ажиллагаа цэнхэр өнгийн тэгш өнцөгтөөр, цаг хугацааны уялдаа цэнхэр сумаар дүрслэгдэн харагдана. Зүүн тал байгаа зурган командууд оруулсан үйл ажиллагааг ямар горимоор дэлгэцэнд үзүүлэхийг сонгоно.
Төслийн удирдлагын талаар
Төслийн удирдлага гэдэг нь зорилт, цаг хугацаа, нөөцийн зохистой хуваарилалт, тэнцвэрийн асуудал юм. Нөөц бололцоо болон цаг хугацааг нарийн төлөвлөснөөр зорилтондоо хүрнэ.
Нөөц + Цаг хугацаа => Зорилт
Зорилтонд хийвэл зохих ажил, Цагийн хуваарьт ажлын дараалал, хугацаа (хэзээ, ямар хугацаанд) Нөөцөд хүн, техник хэрэгсэл (нөөцийг ашиглах зардал) зэрэг асуудлыг багтаан авч үзнэ.
Төслийн удирдлагын 4 үе шат байна.
1. Тодорхойлох
2. Төлөвлөх
3. Биелэлтийг хянах, удирдах
4. Дуусгах
1. Төслийн тодорхойлолт:
Зорилт, т үү нийг хэрэгж үү лэх ү е шат
Ямар н өө ц хэрэглэх
Хугацаа: ямар ү е шатыг хэдийд дуусгах (milestones: хэмжигдэх ү р д ү н)
2. Төлөвлөлт:
Ү е шат тус б ү рт хэн юу хийх, ямар хугацаанд ажиллахыг тодорхойлох
Ажлын ү е шат ны хоорондын хамаарлыг тодорхойлох (зэрэгцэн хийгдэх, эсвэл нэг нь н ө г өө г дууссаны дараа хийгдэх, эсвэл зэрэг эхлэх, дуусах, гэх мэт)
Зайлшг ү й баримтлах з ү йл бий эсэх: ажил, хугацаа, н өө ц
3. Биелэлтийг хянах, удирдах
Т ө слийн хэрэгжилтийг хянаж бодит байдлыг т ө л ө вл ө с ө нтэй харьцуулах
Зорилго, н өө ц, цаг хугацааг зохицуулах
Саатал, тасалдлыг тодорхойлох
Нэмэлт н өө ц хэрэгтэй эсэхийг тодорхойлох
Хэрэгцээний дагуу т ө л ө вл ө г өө нд тодотгол хийх
4. Төсөл дуусгах
Т ө слийн бодит г ү йцэтгэлийг т ө л ө вл ө г өө тэй харьцуулан шинжлэх
Учирсан бэрхшээлд д ү н шинжилгээ хийх, сургамж авах
Т ө слийн баримт бичгийг архивлах
MS Project юу хийж чадах вэ?
Хугацааны тооцоо хийх
Зорилт, н өө ц, хугацааг зохицуулахад туслах
З ө рчил гаргахаас урьдчилан сэргийлэх
Т ө л ө вл ө г өө зохиох
Биелэлтэнд хяналт тавих боломж олгох
Тайлан гаргах
Календарчилсан т ө л ө вл ө г өө гаргах
Юунаас эхлэх вэ?
Goal: Хугацаа б ү хий зорилго
Scope: Зорилго, т үү нд х ү рэхийн тулд хийх ажил
Assumption: Т ө с ө лд б ү хэлд нь буюу т үү ний тодорхой хэсэг ажилд н ө л өө лж болох х ү чин з ү йлсийн талаар таамаглал
Т ө слийг Task, Phase, Milestone-д хуваах
Task: Г ү йцэтгэх ажил
sPhase: Т ө слийн тодорхой ү е шат буюу логик холбоо б ү хий ажлууд
Milestone: Т ө слийн тодорхой ү е шат дууссаныг илэрхийлэх ү йл явдал, завсрын ү р д ү н (Ph ase дууссаныг илэрхийлнэ, 0 хугацаа б ү хий Task)
Үндсэн элементүүд
Task: Төслөөр хийх ажлын үе шат
Resource: Хийх ажилд шаардагдах нөөц бололцоо. Үүнийг хүнтэй холбон үздэг, гэхдээ тоног төхөөрөмж, материал, үйлчилгээ, ажлын байр зэргийг хамруулж болно
Assignment: Тодорхой ажлын хэсэгт нөөцийг харгалзуулах
Мэдээлэл нь мэдээллийн санд орно (багана, мөр) багцлагдана, хүснэгт, зураг хэлбэрээр харж болно:
Хийх ажлын үе шат, нөөцийг харах
Ажлын үе шатыг харах - Task view
Gantt Chart: Ажил, т үү нтэй холбогдох мэдээллийн х ү снэгт, ү ргэлжлэх хугацааны график
PERT Chart: Б ү х ажлын с ү лжээ, тэдгээрийн хамаарал
Calendar: хуанли харах
Task usage: ажил, т үү нд харгалзах н өө ц
Tracking Gantt: т ө л ө вл ө г өө ба биелэлтийг харьцуулсан х ү снэгт, график
Task Sheet: ажил, т үү нтэй холбогдох мэдээллийн х ү снэгт
Нөөц бололцоог харах - Resource view
Resource Graph: Нэг буюу б ү лэг н өө цийн ачааллын график
Resource Sheet: Н өө ц, т үү нтэй холбогдох мэдээллийн жагсаалт
Resource Usage: Н өө ц тус б ү рт харгалзах ажлын жагсаалт
Үйл ажиллагаа төлөвлөх
v Төслийн эхлэх дуусах хугацааг тохируулах
v Төлөвлөх үйл ажиллагааны үе шатууд
v Үйл ажиллагааны жагсаалт гаргах
Программыг нээсний дараа File цэсний New командаар шинээр файл үүсгэхэд төлөвлөлтийг эхлэх ба дуусгах хугцацааг тохируулах цонх гарч ирнэ.
Start date: Төлөвлөлт эхлэх хугацааг оруулна.
Finish date: Төлөвлөлт дуусах хугацааг оруулна.
Schedule from: Төсөл эхлэх хугацаанаас хуваарь эхлэх үү, дуусах хугацаанаас эхлэх үү гэдгийг тохируулна.
Current date: Төлөвлөлт хийж байгаа өдрөө оруулна.
Calendar: Төлөвлөлтийн үед ямар календарь ашиглахыг тохируулна.
Төлөвлөх үйл ажиллагаа дараах үе шаттайгаар явагдана.
Task - ийн жагсаалт гаргах
Т ө с ө лд хэрэгтэй ажлыг л оруулах
Ажлын хугацаа тодорхойлох:
Бусад ажлуудтай цаг хугацааны хувьд хэрхэн уялдах
Т ө с ө л хэрэгж үү лэх гэрээнд заасан хугацааг баримтлах: (Constraints)
Н өө ц хуваарилах:
Н өө цийн жагсаалт гаргах (х ү н, б ү лэг х ү м үү с, байгууллага, хэлтэс, т ө х өө р ө мж, хурлын ө р өө , гэх мэт)
Ажлын ба ажлын бус ө дрийг тодорхойлох (Project calendar, Working time calendar)
Ажилд н өө ц хуваарилах, зохицуулах
Үйл ажиллагааны жагсаалт гаргах
Үйл ажиллагааны жагсаалт гаргахдаа хүснэгтэнд дараах хүснэгтэнд харгалзах мэдээллүүдийг оруулна. Үүнд:
Task name: Хийх ажлуудаа бичнэ.
Duration: Хэд хоног ү ргэлжлэхийг оруулна.
Start: Ажил хийж эхлэх огноог оруулна.
Finish: Ажлыг хийж дуусах огноог оруулна.
Predecessors: Уялдаа холбоог заана. Дээрх жишээ зжрагт 2 дугаарт байгаа ажил 1 дэх ажлыг дууссаны дараа эхэлнэ гэдгийг зааж ө гс ө н байна, үү нтэй адил 2-ыг дууссаны дараа 3, 3-ыг дууссаны дараа 4 дэх ажил эхэлнэ гэж зааснаар, баруун талд харагдаж буй графикт ү йл ажлууд /цэнхэр ө нгийн тэ гш ө нц ө гт байдлаар д ү рслэгдсэн/ сумаар холбогдсон байдлаар харагдана.
Resource names: Ажиллах х ү чин буюу н өө ц бололцоог зааж ө гн ө .
Ажлуудын цаг хугацааг уялдуулах
Цаг хугацааг дараах хэлбэрүүдээр уялдуулан холбож болно.
Finish-to-start (FS) ажлын т ө гсг ө л өө с эхлэл х ү ртэлх хугацаа
Start-to-start (SS) ажлын эхлэлээс эхлэл х ү ртэлх хугацаа
Finish-to-finish (FF) ажлын т ө гсг ө л өө с т ө гсг ө л х ү ртэлх хугацаа
Start-to-finish (SF) ажлын эхлэлээс т ө гсг ө л х ү ртэлх хугацаа
Lag time: эхний ажлын т ө гсг ө л, дараагийн ажлын эхлэ л хоёрын хоорондын хугацаа
Lead time: эхний ажил дуусахаас ө мн ө дараагийн ажил эхлэх хугацаа
Эдгээрээс үйл ажиллагааны төлөвлөлтийн хүснэгтийн Predecessors талбарт Lag time буюу эхний ажил дуусахад дараагийн ажил эхлэх хугацааг холбосон дараах зургаас харж болно.
Нөөцийн жагсаалт гаргах
Нөөцийн жагсаалт гаргахдаа хүснэгтэнд нөөцөө жагсааж бичнэ. Үүний тулд -ийг дарахад дараах хүснэгт гарч ирнэ.
Std.rate: ердийн ү еийн тариф
Ovr.rate: ил үү ажилласан ү еийн тариф
Cost/use: нэгжийн ө рт ө г
Аccrue at:
Start: ажлын эхнээс зардлыг тооцож эхлэх
Prorated: ажлын г ү йцэтгэлийн хувиар зардлыг тооцох
End: ажил дуусахад зардал тооцох
Төслийн биелэлтийг хянах, удирдах
Хяналт, удирдлага 2 ү е шаттай хийгдэнэ:
1. Т ө слийн явцын мэдээллийг оруулах
2. Оруулсан мэдээллийг Baseline-тай харьцуулан т ө с ө л т ө л ө вл ө г өө ний дагу у хэрэгжиж байгаа эсэхийг тодруулах
Baseline - Т ө л ө вл ө г өө , т ө слийн хэрэгжилт хоёрыг харьцуулах боломж олгоно.
Variance - Т ө л ө вл ө г өө , хэрэгжилт хоёрын з ө р үү
Baseline бэлтгэгдсэнд тооцох
Т ө с ө л эхлэх, дуусах хугацаа батлагдсан
Т ө слийн болон б ү лэг, хувь х ү м үү с ийн ажиллах цагийн хуваарь эцэслэн тохирсон
Ажлын жагсаалт б ү рэн гарсан
Н өө цийн жагсаалт б ү рэн хийгдсэн
Ажил жигд хуваарилагдсан
Ажил г ү йцэтгэх хугацааг боломжийн т ө вшинд х ү ртэл богиносгосон
Ажлын дараалал тогтоогдсон
Зардал нь батлагдсан т ө с ө втэй нийцсэн
Хэрэгжилтийн талаарх мэдээлэл
Хэрэгжилтийг хянах, удирдах ажил нь ү нэн з ө в мэдээлэлд тулгуурлана
Ямар мэдээлэл хэрэгтэй вэ?
Ямар ажил хийгдсэн (б ү рэн, эсвэл тодорхой хувь), ямар нь хийгдээг ү й
Хэн ямар ажлыг хэзээ хийсэн
Ямар зардал гарсан (ажлын х ө лс, бусад зардал)
Т ө слийн багийн гиш үү д хариуцсан ажлынхаа г ү йцэтгэлийг тогтмол хугацаанд тайлагнадаг байх нь чухал
MS Project-д оруулах гүйцэтгэлийн мэдээлэл
Start date - Ажил эхэлсэн ө д ө р
Finish date - Ажил дууссан ө д ө р
Percentage of completed task - Ажлын биелэлт (хувиар)
Task duration - Ажил ү ргэлжилсэн хугацаа
Task cost - Ажлын зардал
Work - Ажил
MS Project-ын хяналтын үйлдлүүд
Ажлын г ү йцэтгэлийн мэдээлэл оруулах:
View Bar>Task Usage View>Table>Tracking> Act.Work
Ө д ө р тутмын хяналт: View Bar>Resource Usage View>Table>Work>Format>Details>Actual work
Н өө цийн мэдээлэл оруулах:
Зардал: MS Project зардлыг автоматаар тооцдог.
Үү нийг болиулах гэвэл:
Tools>Option>Calculation> Clear Box: Actual costs are calculated by MS Project
View Bar>Task Usage>View menu>Table>Tracking> Enter: Act.cost field
Ө д ө р тутмын хяналт: Task Usage>View menu>Table>Tracking> Format>Details>Actual Cost
Хийгдээг ү й ажлын хугацааг өө рчл ө х View bar>Gantt Chart>Tools menu>Tracking>Update Project> Reschedule uncompleted work to start> enter date>Entire project
Т ө л ө вл ө лт, г ү йцэтгэлийн з ө р үү г ү нэлэх
Хугацаандаа эхлээг ү й, дуусааг ү й ажил
Хугацаандаа хийгдээг ү й ажил
Т ө л ө вл ө сн өө с урт, богино хугацаанд хийгдэх ажил Tracking Gantt>View>Table>Variance
Явцын ү нэлгээ (Progress Line) View Bar>Gantt Chart Tools menu>Trackning>Progress lines> Dates&Intervals: Always display current progress
Baseline мэдээлэл харах View Bar>Tracking Gantt View menu>Table>More Tables> Select Baseline>Apply
Зардлын хяналт View Bar>Gantt Chart View>Table>Cost: total cost, baseline, variance
Зардлыг прогнозлох (Earned value): View Bar>Gantt Chart View>Table>More tables>Earned value